Ana Sayfa / Genel / AZERBAYCAN’DA BİR AHISKA KÖYÜ: ŞİRİNBEYLİ

AZERBAYCAN’DA BİR AHISKA KÖYÜ: ŞİRİNBEYLİ

Bilindiği gibi Ahıska Türkleri günümüzde dünyanın muhtelif yerlerinde dağınık olarak yaşamaktadırlar. 1944 yılı sürgününden sonra Orta Asya ülkelerinde sıkıyönetim gibi özel bir rejim altında yaşadılar. 1953’te Stalin’in ölümüyle Sovyetler Birliği nispeten bir nefes aldı. İşte bu ortamda, 1956’da Ahıska Türklerine uygulanan özel rejim kaldırıldı.

Sovyet yönetimi Ahıska Türkleri üzerinden baskıyı kaldırsa da onlara vatana dönüş yolunu açmadı. Sovyet ülkelerinden istedikleri yerde yaşama hakkı verildi. Hatta Ahıska’da yaşamak değil orayı ziyaret etmeye de müsaade edilmedi. Onlar, yine sürgün hayatıyla baş başa kaldılar, kendi vatanı dışında yurt arayışı içinde oldular. Baskı rejiminde bir köyden başka bir köye veya kasabaya bile gitme imkânları olmayan insanlar için bu da bir şeydi.

Bu kısmî rahatlama birtakım Ahıskalının Azerbaycan’a gelip yerleşmesine yol açtı. Onlar, aslında vatana dönme, ilk fırsatta kendi köylerine dönme ümidiyle gelmişlerdi. Ama Gürcistan mahallî yönetimi buna asla izin vermeyecekti. Buna rağmen halk, Orta Asya ülkelerinden Azerbaycan’a yöneldi. Zira burası bir Kafkas ülkesidir, Ahıska’ya yakındır. Vatana yakın olmak, yeniden ona kavuşma umudunu artırmaktaydı. Halkın her an vatana gitme umudu vardı ve hâlâ da bu umut içindedirler.

Diğer taraftan Azerbaycan, 1960’lı yıllardan bu yana Ahıska Türklerine sosyal hayatın her alanında yardımcı olmuştur. Yerli halkın da yardımıyla yeniden kalkınma başlamıştır. Bu yüzden Ahıska Türkleri, Azerbaycan Türklerine minnet ve şükran duygularıyla bakarlar.

1956-1960 yıllarında Azerbaycan’a gelen Ahıska Türkleri genelde Saatlı, Sabirabad, Gence, Kazak, Kuba ve Haçmaz bölgelerinde yerleşmişlerdir. Bu halkın %35-40’ı Saatlı bölgesinde yaşamaktadır. Burası, ülkenin merkezi olan Aran bölgesindedir. Deniz seviyesinden 28 metre aşağıda, nem ve rutubetin çok olduğu bölgedir.

Ahıskalılar bu bölgede yeniden yurt yuva edinmiş çöl ve tarlalardan ibaret yerleri yaşanılır hale getirmişlerdir. Saatlı’nın köylerinde de ata dede yurdundaki köy adlarıyla yeni köyler kurmuşlardır: Ahıska, Adigön, Smada, Varhankent gibi…

Saatlı’nın köylerinden biri de Şirinbeyli’dir. Burası 1930 yılında Tverskoy adıyla kurulmuş. 1977 yılında köyün ismi değişerek Oktyabrabad adını almış, 1991-1992’den sonra ülke müstakil olunca Şirinbeyli adıyla devam etmektedir. Önceleri burası bir Rus köyüymüş. Ahıskalıların Azerbaycan’a gelişiyle (1960) halk bu bölgelere yerleştirilmiştir.

Bağlı olduğu Saatlı iline 20 km mesafedeki Şirinbeyli’nin 624 tütün (hane) ve 4500 nüfusuyla (ki bunun 2200 Ahıska Türkü olmakla) kasaba kadar bakımlı bir köydür. 1956 ve 1989 yıllarında gelen Ahıska Türklerinden önce 1949 yılında Ermenistan’dan ve ülkenin diğer bölgelerinden Azeri Türkleri gelerek bu köye yerleşmişler. Sonra da Ahıska Türkleriyle birlikte yaşamaya başlamışlardır. Meskenlerle birlikte 3000 hektar arazisi bulunan köy ahalisinin sosyal ihtiyaçlarına cevap verebilecek çocuk bahçesi, okul, cami, sağlık ocağı, postane, internet sistemi, medeniyet evi, kütüphane, 20 civarında ticarethane bulunmakta, her gün Bakü ve Saatlı’ya yolcu seferleri yapılmaktadır.

Bununla birlikte köyde bazı olumsuzluklar da var. Gaz sisteminin olmaması, su kanallarının bozuk olması, halkın hayatını zorlaştırmaktadır.

Halkın meşguliyeti genellikle hayvancılık ve tarımdır. Tarımda buğday, arpa, mısır, domates, patates, soğan, fasulye gibi sebzeler yetiştirilir. Ekin dönemi devlet tarafından halka hektarına belli miktarda buğday ve 50 dolar para verilerek yardım yapılır.

Fetelikent, Karanuru, Memmdabad’la komşu olan Şirinbeyli köyünde 1946 yılında okul açılmıştır. O zamanlar eğitim dili Rusça olmuştur. Ermenistan’dan göç edenlerle birlikte okul 7 yıllık olarak başlamış daha sonra 1953-1956 yıllarında okullar Azerbaycan diliyle 8 yıla dönüşmüş, 1977 yılından 10 yıl, daha sonra da 11 yıl olarak Şirinbey Köy Tam Orta Okulu adıyla devam etmektedir.

1980 yıllarından bu yana çocuk bahçesi faaliyete geçmiş, okul öncesi eğitim görevini üstlenmiştir. Ailelerin isteğine göre çocuklar bu eğitime tabi tutulurlar. Çocuklar önce burada aileden bağımsız olmayı, paylaşmayı, sosyalleşmeyi öğrenirler.

Köyün iki okulu var. Biri iptidai sınıf okulu (ilkokul) olarak Küçük Okul adıyla anılır. Burada 1-4 sınıflar arası ders verilir ve 4. sınıftan sonra büyük okula geçilir.

Büyük okulun ise 2 hazırlık sınıfı, 8 ilkokul sınıfı var; 5-11’e kadar toplam 23 sınıf bulunmaktadır. Okulun 8’i bayan olmak üzere toplam 52 öğretmeni, 612 öğrencisi var. Öğretmen ve öğrencilerin %80’i Ahıska Türkü’dür.

Şirinbeyli köyünde iki cami halkın manevî ihtiyacına cevap vermektedir. Bu camiler ibadethane olmakla birlikte medrese görevini de yerine getirmektedir. Biri Ahıska diğeri Azeri Türklerinin ibadetlerini yaptığı camidir.

Her ikisinde de dinî faaliyet devam ediyor. Ahıska Türklerinin ibadethanesi olan cami 1993 yılında 450 metre kare büyüklüğünde inşa edilmiştir. Cami yapılmadan önce, Sovyetler Birliği zamanında ibadet ve din eğitimi, gizli olarak evlerde verilmekteydi. Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra ilk yıllarda Azerbaycan’ın daveti üzere Türkiye’den hocalar gelerek açık şekilde okul ve evlerde din eğitimi verdiler. Cami yapılınca artık dinî hayat serbest yaşanmaya başladı. Vakit namazlarında mikrofonla ezan okunmakta, teravih, Cuma ve bayram namazları devamlı kılınmakta, önemli gün ve gecelerde din görevlileri tarafından programlar hazırlanmaktadır.

Erkeklere ve bayanlara yönelik din eğitimi hocaları aynı bölgenin vatandaşlarından yetiştirilmiştir. Yaz ve kışın öğrenci sayısı farklı olsa da dersler devamlılığını göstermektedir. Şu hususu da belirtelim ki Vahabilerin yoğunlaşan faaliyeti yüzünden 2011-2012 yıllarında iki ay süreyle din eğitim veren yerler kapalı tutulmuştur. Bugün böyle bir şey yok, camiler düzenli olarak faaliyettedir.

Köyün sosyal faaliyetler içinde düğün, yas ve nevruz şenlikleri gibi geniş ve kendine mahsus örf âdetleriyle yapılmaktadır.

 

Yazar: Nigâr Şakirova
Kaynak: http://www.ahiska.org.tr/?p=3235

Hakkında rasimefendi

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Ahıska Türklerinin Son Durağında Döktüğü Gözyaşına Tanık Oldum

Kırgızistan’da 85 yaşındaki Kırgız Buzubek Turmanbetov, ülkesi topraklarına 74 yıl önce sürülen Ahıska Türklerinin tren …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir